Inkscape tutorial: Паглыблены

буля бяк, buliabyak@users.sf.net і josh andler, scislac@users.sf.net

Гэты падручнік аxоплівае капіяваньне/ўстаўку, праўленьне вузлоў, рысаваньне ад рукі й крывых Бэзье, маніпуляваньне шляхамі, ляґічныя апэрацыі, зрухі, спрашчэньне й інструмэнт «Тэкст».

Выкарыстоўвайце Ctrl+стрэлкі, кола мышы, ці перацягваньне сярэдняй кнопкай мышы, каб пракручваць гэтую старонку долу. Асновы стварэньня, вылучэньня й ператварэньня аб'ектаў глядзіце ў «Асновах» у Даведка > Падручнікі.

Спосабы ўстаўкі

Пасьля таго, як вы скапіявалі колькі аб'ектаў з дапамогай Ctrl+C ці выразалі іх з дапамогай Ctrl+X, звычайны загад Уставіць (Ctrl+V) устаўляе скапіяваныя аб'екты ў тое месца, дзе знаходзіцца курсор, а калі курсор па-за межамі вакна, то ў сярэдзіну вакна дакумэнту. Тым ня менш, аб'екты ў буфэры абмену ўсё яшчэ памятаюць месца, адкуль былі скапіяваныя, і іх можна ўставіць назад загадам Уставіць на месца (Ctrl+Alt+V).

Іншы загад, Уставіць стыль (Shift+Ctrl+V), ужывае стыль (першага) аб'екту ў буфэры абмену да бягучага вылучэньня. Гэтак устаўлены «стыль» уключае ўсе настройкі запаўненьня, контуру й шрыфта, але ня форму, памер ці іншыя парамэтры, спэцыфічныя для фіґур, такія як, напрыклад, колькасьць промняў у зоркі.

Яшчэ адзін набор загадаў устаўкі, Уставіць памер, мяняе памер вылучэньня, каб ён быў роўны пажаданаму атрыбуту памеру аб'екту ў буфэры. Ёсьць некалькі загадаў устаўкі памеру, а менавіта: «Уставіць памер», «Уставіць шырыню», «Уставіць вышыню», «Уставіць памер паасобку», «Уставіць шырыню паасобку» й «Уставіць вышыню паасобку».

Уставіць памер зьмяняе памер усяго вылучэньня, каб ён адпавядаў агульнаму памеру аб'ектаў буфэру абмену. Уставіць шырыню/Уставіць вышыню зьмяняе памер па гарызанталі/вэртыкалі, каб ён адпавядаў шырыні/вышыні аб'ектаў у буфэры. Гэтыя загады зважаюць на стан замку прапарцыйнасьці зьмяненьня памеру на кіроўнай панэлі «Вылучальніка» (між палямі Ш і В), такім чынам, калі замок націснуты, то іншы вымер вылучанага аб'екта зьмяняецца прапарцыйна, калі не, то іншы вымер не зьмяняецца. Загады, што ўтрымліваюць «паасобку», працуюць падобна вышэйапісаным загадам, але яны зьмяняюць памер кожнага асобнага аб'екту ў вылучэньні, каб ён адпавядаў памеру/шырыні/вышыні аб'ектаў у буфэры.

Буфэр абмену агульны для ўсёй сыстэмы, можна капіяваць/устаўляць аб'екты між рознымі асобнікамі Inkscape, а таксама між Inkscape і іншымі праґрамамі (якія падтрымліваюць працу з SVG у буфэры абмену).

Рысаваньне шляхоў ад рукі й правільных шляхоў

Найпрасьцейшы шлях стварыць адвольную фіґуру — нарысаваць яе ад рукі інструмэнтам «Аловак» (F6):

An example image

Калі хочаце больш правільныя фіґуры, то карыстайцеся інструмэнтам «Асадка» («Бэзье») (Shift+F6):

An example image

With the Pen tool, each click creates a sharp node without any curve handles, so a series of clicks produces a sequence of straight line segments. click and drag creates a smooth Bezier node with two collinear opposite handles. Press Shift while dragging out a handle to rotate only one handle and fix the other. As usual, Ctrl limits the direction of either the current line segment or the Bezier handles to 15 degree increments. Pressing Enter finalizes the line, Esc cancels it. To cancel only the last segment of an unfinished line, press Backspace.

Пры рысаваньні ад рукі ці крывых Бэзье вылучаны шлях паказвае маленькія квадратныя якары ля абодвух канцоў. Гэтыя якары дазваляюць працягнуць гэты шлях (рысуючы ад аднаго якара) ці закрыць яго (рысуючы ад аднаго якара да другога) замест стварэньня новага.

Праўка шляхоў

У адрозьненьне ад фіґур, створаных інструмэнтамі фіґур, «Аловак» і «Асадка» ствараюць тое, што называецца шляхамі. Шлях — гэта пасьлядоўнасьць прамых адрэзкаў лініі і/ці крывых Бэзье, якія, як любы іншы аб'ект Inkscape, могуць мець любыя ўласьцівасьці запаўненьня й контуру. Але, у адрозьненьне ад фіґур, шлях можна адвольна правіць празь перацягваньне ягоных вузлоў (а ня толькі прадвызначаных ручак) ці наўпрост перацягваючы адрэзак шляха. Вылучыце гэты шлях і пераключыцеся на інструмэнт «Вузел» (F2):

An example image

Вы пабачыце колькі шэрых квадратаў — вузлоў шляха. Гэтыя вузлы можна вылучыць пстрыкнуўшы, Shift+пстрыкнуўшы ці пацягнуўшы «ґумовую стужку» — дакладна як аб'екты, вылучаныя «Вылучальнікам». Таксама можна пстрыкнуць па адрэзку шляха, каб аўтаматычна вылучыць сумежныя вузлы. Вылучаныя вузлы становяцца падсьвечанымі й паказваюць іхныя ручкі вузлоў — адну ці дзьве малыя акружыны, злучаныя з кожным вылучаным вузлом прамой лініяй. Клявіша ! інвэртуе вылучэньне вузлоў у бягучых падшляхах (г.зн. падшляхах з прынамсі адным вылучаным вузлом), Alt+! інвэртуе ва ўсім шляху.

Paths are edited by dragging their nodes, node handles, or directly dragging a path segment. (Try to drag some nodes, handles, and path segments of the above path.) Ctrl works as usual to restrict movement and rotation. The arrow keys, Tab, [, ], <, > keys with their modifiers all work just as they do in selector, but apply to nodes instead of objects. You can add nodes anywhere on a path by either double clicking or by Ctrl+Alt+click at the desired location.

You can delete nodes with Del or Ctrl+Alt+click. When deleting nodes it will try to retain the shape of the path, if you desire for the handles of the adjacent nodes to be retracted (not retaining the shape) you can delete with Ctrl+Del. Additionally, you can duplicate (Shift+D) selected nodes. The path can be broken (Shift+B) at the selected nodes, or if you select two endnodes on one path, you can join them (Shift+J).

A node can be made cusp (Shift+C), which means its two handles can move independently at any angle to each other; smooth (Shift+S), which means its handles are always on the same straight line (collinear); symmetric (Shift+Y), which is the same as smooth, but the handles also have the same length; and auto-smooth (Shift+A), a special node that automatically adjusts the handles of the node and surrounding auto-smooth nodes to maintain a smooth curve. When you switch the type of node, you can preserve the position of one of the two handles by hovering your mouse over it, so that only the other handle is rotated/scaled to match.

Таксама можна цалкам ўцягнуць ручку вузла Ctrl+пстрыкнуўшы па ёй. Калі ў двух сумежных вузлоў ручкі ўцягнутыя, то адрэзак шляху між імі — прамы. Каб выштурхнуць уцягнуты вузел Shift+пацягніце прэч ад вузла.

Падшляхі й спалучэньне

Шлях можа ўтрымліваць больш за адзін падшлях. Падшлях — гэта пасьлядоўнасьць вузлоў, злучаных між сабой. (Таму, калі шлях мае больш за адзін падшлях, ня ўсе ягоныя вузлы злучаныя.) Унізе зьлева тры падшляхі адносяцца да аднаго складанага шляха, такія ж тры падшляхі справа — незалежныя шляхі:

An example image

Заўважце, што складаны шлях — гэта ня тое ж, што ґрупа. Гэта адзін аб'ект, які можна вылучыць толькі цалкам. Калі вылучыце левы аб'ект уверсе, і пераключыцеся на «Вузел», то пабачыце вузлы на ўсіх трох падшляхах. А справа можна правіць вузлы толькі на адным шляху за раз.

Inkscape можа Спалучаць шляхі ў складаны шлях (Ctrl+K) і Разьбіваць складаны шлях на асобныя шляхі (Shift+Ctrl+K). Паспрабуйце гэтыя загады з прыкладамі ўверсе. Паколькі аб'ект можа мець толькі адно запаўненьне й контур, то новы складаны шлях атрымоўвае стыль першага (самага ніжняга ў z-парадку) аб'екту пры спалучэньні.

Пры спалучэньні шляхоў з запаўненьнем, якія накладваюцца, запаўненьне звычайна зьнікае ў абсягах, дзе шляхі накладваюцца:

An example image

Гэта найлягчэйшы спосаб стварыць аб'ект зь дзіркай. Больш магутныя загады шляхоў глязіце ў «Ляґічных апэрацыях» унізе.

Ператварэньне ў шлях

Любую фіґуру ці тэкставы аб'ект можна ператварыць у шлях (Shift+Ctrl+C). Гэтае дзеяньне не зьмяняе выгляду аб'екта, але прыбірае усе магчымасьці, уласьцівыя ягонаму тыпу (г.зн. вы больш ня зможаце закругляць куты прастакутніка ці правіць тэкст), замест гэтага вы зможаце правіць ягоныя вузлы. Вось дзьве зоркі — левая пакінутая фіґурай, а правая ператвораная ў шлях. Пераключыцеся на «Вузел», вылучыце іх і параўнайце іхныя магчымасьці праўкі:

An example image

Больш за тое, можна ператварыць у шлях («абрыс») контур любога аб'екту. Унізе першы аб'ект — спачатны шлях (без запаўненьня, з чорным контурам), а другі — вынік загаду Контур у шлях (чорнае запаўненьне, бяз контуру):

An example image

Ляґічныя апэрацыі

Загады ў мэню «Шлях» дазваляюць спалучаць два ці болей аб'ектаў з дапамогай ляґічных апэрацый:

An example image

Скароты клявіятуры для гэтых загадаў робяць намінку на арытмэтычныя аналяґі ляґічных апэрацый (аб'яднаньне — складаньне, рознасьць — адніманьне, і г.д.). Загады Рознасьць і Выключэньне можна выкарыстоўваць толькі з двума аб'ектамі, іншыя апрацоўваюць любую колькасьць аб'ектаў адразу. Вынік заўжды атрымоўвае стыль верхняга аб'екта.

Вынік Выключэньня выглядае падобным на вынік Спалучэньня (гл. вышэй), але адрозьненьне ў тым, што Выключэньне дадае дадатковыя вузлы там, дзе перасякаюцца спачатныя шляхі. Рознасьць між Дзяленьнем і Адразаньнем шляху ў тым, што першы разразае ўвесь ніжні аб'ект шляхам верхняга аб'екту, а апошні адразае толькі контур ніжняга аб'екту й прыбірае запаўненьне (гэта зручна для разразаньня на кавалкі контураў без запаўненьня).

Сьцісканьне й расьцягваньне

Inkscape можа павялічыць і зьменшыць фіґуру ня толькі зьмяненьнем памеру, але таксама зрушваючы кожны пункт шляха аб'екта пэрпэндыкулярна шляху. Адпаведныя загады называюцца Сьцісканьнем (Ctrl+() і Расьцягваньнем (Ctrl+)). Унізе паказаны спачатны шлях (чырвоны) і колькі шляхоў, атрыманых сьцісканьнем ці расьцягваньнем яго:

An example image

Простыя загады Сьціснуць і Расьцягнуць ствараюць шляхі (ператвараючы спачатны аб'ект у шлях, калі трэба). Часта зручней карыстацца загадам Дынамічны зрух (Ctrl+J), які стварае аб'ект з ручкай (падобнай на ручку фіґуры), якія кіруе адлегласьцю зруху. Вылучыце аб'ект унізе, пераключыцеся на «Вузел» і пацягніце ручку, каб зразумець думку:

An example image

Такі аб'ект дынамічнага зруху памятае спачатны шлях, таму не «пагаршаецца», калі вы зьмяняеце адлегласьць зруху зноў і зноў. Калі такі аб'ект больш ня трэба правіць, яго заўжды можна ператварыць у шлях.

Больш зручным зьяўляецца злучаны зрух, які падобны на дынамічны, але злучаны зь іншым шляхам, які застаецца прыдатным да праўкі. Адзін выточны шлях можа мець любую колькасьць злучаных зрухаў. Унізе выточны шлях чырвоны, адзін зрух, злучаны зь ім, мае чорны контур, але ня мае запаўненьня, а іншы мае чорнае запаўненьне, але ня мае контуру.

Вылучыце чырвоны аб'ект і папраўце ягоныя вузлы, паназірайце як адказваюць на гэта абодва злучаныя зрухі. Цяпер вылучыце любы зрух і пацягніце ягоныя ручкі, каб зьмяніць радыюс зруху. Нарэшце, занатуйце як перасоўваньне ці ператварэньне крыніцы перасоўвае ўсе ягоныя злучаныя зрухі, і як можна перасоўваць ці ператвараць зрухі незалежна, не губляючы іхнай сувязі з крыніцай.

An example image

Спрашчэньне

У першую чаргу загад Спросьціць (Ctrl+L) выкарыстоўваецца каб зьменшыць колькасьць вузлоў на шляху, амаль захоўваючы ягоную форму. Гэта можа прыдасца для шляхоў, створаных «Алоўкам», бо ён часам стварае больш вузлоў, чым трэба. Унізе левая фіґура створаная ад рукі, а правая — ягоная спрошчаная копія. Спачатны шлях мае 28 вузлоў, а спрошчаны 17 (што значыць, што зь ім прасьцей працаваць з «Вузлом») і ён больш гладкі.

An example image

Узровень спрашчэньня (які называецца парог) залежыць ад памеру вылучэньня. Таму, калі вылучыце шлях разам зь нейкім вялікім аб'ектам, ён будзе спрошчаны аґрэсіўней, чым калі б вы вылучылі толькі сам шлях. Больш за тое, загад Спросьціцьпаскораны. Гэта значыць, што калі націсьніце Ctrl+L некалькі разоў у хуткай пасьлядоўнасьці (не пазьней як праз 0,5 сэкунд адна ад адной), парог будзе павялічвацца з кожным выклікам. (Калі зробіце іншае спрашчэньне пасьля паўзы, парог вернецца да свайго прадвызначанага значэньня.) Карыстаючыся паскарэньнем лёгка выкарыстоўваць патрэбны ўзровень спрашчэньня, патрэбны ў кожным асобным выпадку.

Апроч згладжваньня ліній ад рукі, Спрашчэньне можна выкарыстоўваць для розных творчых эфэктаў. Часта вуглаватая фіґура выйграе ад невялічкага спрашчэньня, якое надае больш жыцьцёвую форму спачатнай фіґуры, згладжваючы вострыя куты й надаючы вельмі натуральныя скажэньні, часам стыльныя, а часам сьмешныя. Вось прыклад фіґуры зь бібліятэкі відарысаў, якая выглядае нашмат лепей пасьля Спрашчэньня:

An example image

Стварэньне тэксту

Inkscape здольны ствараць доўгія й складаныя тэксты. Аднак таксама ён даволі зручны для стварэньня кароткіх тэкставых аб'ектаў, такіх як загалоўкі, банэры, ляґатыпы, пазнакі й загалоўкі дыяґрамаў і г.д. Гэты разьдзел — толькі базавыя ўводзіны ў магчымасьці Inkscape па працы з тэкстам.

Стварыць тэкставы аб'ект вельмі проста: пераключыцеся на інструмэнт «Тэкст» (F8), пстрыкніце дзе-небудзь па дакумэнце й пішыце тэкст. Каб зьмяніць ґарнітуру, стыль, кеґль і раўнаваньне адкрыйце дыялёґ «Тэкст і шрыфт» (Shift+Ctrl+T). Гэты дыялёґ таксам мае ўкладку, дзе можна правіць вылучаны тэкставы аб'ект, часам гэта зручней, чым правіць яго адразу на палатне (у прыватнасьці, гэтая ўкладка ўмее правяраць правапіс).

Як і іншыя інструмэнты, «Тэкст» можа вылучаць аб'екты свайго ўласнага віду — тэкставыя аб'екты — таму можаце пстрыкнуць курсорам любы тэкст і адразу правіць яго (напрыклад, гэты абзац).

Адна з найчасьцейшых апэрацый з тэкстам у тэкставым дызайне — рэґуляваньне адлегласьцяў між літарамі й радкамі. Як заўжды, Inkscape мае клявіятурныя скароты. Калі правіце тэкст, клявішы Alt+< і Alt+> зьмяняюць міжлітарныя інтэрвалы ў бягучым радку так, што агульная даўжыня радку мяняецца на 1 піксэль пры бягучым маштабе (параўнайце з «Вылучальнікам», дзе тыя ж клявішы робяць аднапіксэльнае зьмяненьне памеру). Як правіла, калі кеґль шрыфта ў тэкставым аб'екце большы за прадвызначаны, будзе добра, калі сьціснуць літары крыху шчыльней, чым прадвызначана. Вось прыклад:

An example image

Сьціснуты варыянт выглядае крыху лепей, але ўсё яшчэ не ідэальна: адлегласьці між літарамі не аднастайныя, напрыклад, «a» і «t» задалёкія, а «t» и «i» заблізкія. Велічыня такога кепскага кернінґу (асабліва бачнага пры вялікіх кеґлях) большая ў нізкаякасных шрыфтах, чым у высокаякасных, зрэшты, у любым радку тэксту зь любым шрыфтом можна адшукаць пары літар, якім не пашкодзіць паправіць кернінґ.

У Inkscape такія выпраўленьні вельмі простыя. Проста пастаўце тэкставы курсор між раздражняючымі літарамі й націсьніце Alt+стрэлкі, каб пасунуць літары справа ад курсору. Вось той жа загаловак ізноў, цяпер з ручным выпраўленьнем адлегласьцяў між літарамі:

An example image

У дадатак да зрушваньня літар па гарызантамі з дапамогай Alt+Улева ці Alt+Управа, іх можна пасунуць па вэртыкалі, выкарыстоўваючы Alt+Уверх ці Alt+Уніз:

An example image

Вядома ж, можна проста ператварыць тэкст у шлях (Shift+Ctrl+C) і перасунуць літары як звычайныя шляхі. Тым ня менш, зручней трымаць тэкст як тэкст, тады яго й далей можна правіць ці зьмяняць шрыфты не прыбіраючы кернінґу й інтэрвалаў, і яшчэ ён займае нашмат меней прасторы ў захаваным файле. Адзіная праблема з падыходам «тэкст як тэкст» — гэта тое, што патрэбна ўсталёўваць спачатны шрыфт на любой сыстэме, дзе гэты дакумэнт SVG будзе адкрыты.

Аналяґічна міжлітарнаму інтэрвалу рэґулюецца інтэрліньяж (міжрадковы інтэрвал) у шматрадковых тэкстах. Націсьніце клявішу Ctrl+Alt+< і Ctrl+Alt+> у любым параґрафе гэтага падручніка, каб зьменшыць ці павялічыць інтэрліньяж гэтак, каб агульная вышыня тэкставага аб'екту зьмянілася на 1 піксэль пры бягучым маштабе. Як і ў «Вылучальніку», націсканьне Shift зь любым інтэрвалам ці кернінґам дае ў 10 разоў больш вынік, чым бяз Shift.

Рэдактар XML

Вельмі магутным зьяўляецца інструмэнт Inkscape «Рэдактар XML» (Shift+Ctrl+X). Ён паказвае ўсё дрэва XML дакумэнту, заўжды адлюстроўваючы ягоны бягучы стан. Вы можаце правіць рысунак і назіраць за адпаведнымі зьменамі ў дрэве XML. Больш за тое, вы можаце правіць любы тэкст, элемэнт ці атрыбут у рэдактары XML і назіраць вынік гэтага на палатне. Гэта найлепшы інструмэнт, які толькі можна ўявіць, для інтэрактыўнага вывучэньня SVG, і ён дазваляе рабіць штукі, немагчымыя з дапамогай звычайных інструмэнтаў.

Высновы

Гэты падручнік паказаў толькі малую частку ўсіх магчымасьцяў Inkscape. Мы спадзяёмся, што вы атрымалі ад яго асалоду. Ня бойцеся экспэрымэнтаваць й дзяліцца сваімі творамі. Калі ласка, наведайце www.inkscape.org, калі шукаеце болей інфармацыі, апошнюю вэрсію, дапамогу карыстальнікаў ці супольнасьці распрацоўнікаў.